Kastamonu Küre Kırsal Yerleşimlerinde Geleneksel Yöntemlerle Yapılacak Uygulama Örneği için Prototip Proje Oluşturması

Proje Süreci: Nisan.2015 - Kasım.2016
Proje Ortakları: Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi

Proje Hakkında

Ekonomik ve sosyal değişimler sonucunda kırsal yerleşmelerde yaşam biçimi hızla başkalaşmaktadır. Değişimin izleri, konutun mekânsal biçimini değiştirirken yerleşim yapıları içinde ortak kullanım mekanlarının ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Kamusal alan ihtiyacı ve artan eko-turizm faaliyetleri nedeniyle yerleşmede ortak kullanıma hizmet edebilecek, çok işlevli yapılar geçmiş kırsal yerleşim çalışmalarına bakıldığında örnek köy modellerinde önerilen ama bugün gereklilik duyulan mekanlar haline gelmiştir. Söz konusu gereklilik dikkate alınarak, Ersizlerdere Köy Tasarım Rehberi çalışmasına bağlı olarak geliştirilen ve araştırma projesi önerisi olarak sunulan çalışmada, rehberdeki tasarım ilkeleri doğrultusunda geleneksel yapı teknikleri, malzemeleri, sürdürülebilir tasarım ilkeleri kullanılarak, yapılacak köy odasının uygulama projesinin oluşturulması amaçlanmıştır.

Rehber çalışması ile başlayan ve farklı bölgesel projelerde devam ettirilen çalışmaların yaşanan hızlı mekânsal değişim/dönüşüm karşısında özgün karakterlerini yitirmekte olan kırsal yerleşmeler için, ülkemiz koşullarına uygun bir yapılaşma yaklaşımının oluşturulmasına yönelik katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Sunulan araştırma projesi ile de Köy Tasarım Rehberi’ndeki tasarım ilkeleri doğrultusunda geleneksel yapı teknikleri, malzemeleri, sürdürülebilirlik ilkeleri kullanılarak, yapılacak ‘’Kırsalda Konut’’ ve ‘’Kırsalda Çok Amaçlı Toplanma Mekanı’’ projeleri oluşturulması hedeflenerek, rehberi tamamlayıcı bir çalışma gerçekleştirilmesi planlanmıştır. Yapının ekolojik yapılaşma kriterlerine uygun olarak hazırlanan projesinde; enerji, malzeme ve su etkinliği, çevre kirliliğinin kontrolü, ekosistemin koruması ve iç mekan konfor koşullarının sağlanması amaçlanmaktadır.

‘’Kırsalda Konut’’, parseldeki diğer yapılarla bir bütün oluşturacak şekilde;  uzun ömür, yüksek mimari kalite, ekonomi, deprem dayanımı, ısı-su-ses-koku yalıtımı konularını tasarıma dahil eden yapı üretim yaklaşımı çerçevesinde ele alınmıştır. Yapılan analizler ve ekolojik tasarım ilkeleri doğrultusunda mekan organizasyonu ve cephe düzeninde esnek bir kullanım şeması kurgulanarak  kullanıcısına yaşam mekanlarında alternatifler üretebilmeleri hedeflenmiştir.

‘’Kırsalda Çok Amaçlı Toplanma Mekanı’’ ise proje kapsamında diğer bir işlevi içererek; kırsal alan kullanıcılarının bir araya gelecekleri, ortak kullanıma hizmet edecek bir yapı olarak tasarlanmıştır. Bu yapıda yine rehber tasarım ilkelerinden hareket edilmiştir; esneklik konusu yapım sistemi ile entegre tasarlanarak, taşıyıcı sistemde mekanik ve statik uzman görüşleri alınmış, geniş çerçevede bir yaklaşıma gidilmiştir. Çalışmanın hem kırsal mekanda bir konut tasarımı hem de kırsal mekanda çok amaçlı bir toplanma mekanını kapsaması, kırsal alanda farklı kullanımlara yönelik yapılacak yeni projelere referans olması açısından önem taşımaktadır.

Öncelikle proje alanı olarak seçilen Küre Ersizlerdere Köyü, Kırsal Tasarım Rehberi’nin hazırlanması projesinde görev alan üniversitemiz öğretim elemanları ve stajyerler ile 2013-14 eğitim döneminde PLN 621 Kırsal Alan Planlaması ve Köy Yenileme dersine katılan öğrenciler tarafından ayrıntılı olarak incelenmiş; detaylı kentsel ve mimari analizler bilgileri edinilmiştir. Yapılan bu analiz çalışmalarında köy silüeti ve kırsal peyzaj özellikleri, yerleşim dokusu ve mahalleler arası bağlantılar, ortak kullanım alanları, parsel ve yapı analizleri, eğilimler, ihtiyaçlar ve olanaklar ele alınmıştır.  Alan ziyaretleri ve proje kapsamında gerçekleştirilen çalıştaylar, proje alanına ilişkin bilgilerin güncellenmesini ve önerilen araştırma projesinin girdilerini zenginleşmesini sağlamıştır. Kırsal Tasarım Rehberi çalışmasının dinamik disiplinler arası yapısı, önerilen projeye araştırma ekibindeki farklı uzmanlıklar ile taşınmıştır. Araştırma ekibi içerisinde planlama, kırsal tasarım, restorasyon alanlarında çalışan ve özellikle alan yönetimi, vernaküler mimari, katılımcı tasarım konularında uzmanlaşan mimar ve şehir plancıları yer almaktadır.

Proje ekibinin önceki projelerinde gerçekleştirdiği mimari koruma, uygulama proje çalışmaları ve yapı tipolojileri ölçeğinde oluşturulan detay çözümleri, araştırma projesine altlık oluşturması açısından büyük kazanımlar sağlamıştır.